Çamaşır Makinesi Sıkma Sırasında Neden Yürür?
Sıkma devrinde titreyip yerinden oynayan makinenin arkasında genellikle arıza değil dengesizlik vardır. Nedenleri ve düzeltme yolları.
Barış Erdemli 4 dk okuma
Çamaşır makinesi sakin sakin çalışırken sıkma devri başlar ve makine birden yerinde duramaz hale gelir. Gövde titrer, bazen zeminde birkaç santim ilerler, banyo kapısı gürültüden titremeye başlar.
Bu davranışın arkasında arıza olmayabilir. Çoğu zaman yükün dağılımı, ayakların ayarı ve zeminin karakteri arasındaki basit bir dengesizlik yeterlidir. İyi haber, bu dengesizliğin çoğu evde düzeltilebilmesidir.
Sıkma Devri Neden Bu Kadar Zorlu?
Yıkama sırasında tambur dakikada elli altmış tur atar. Sıkma devrinde ise bu hız birkaç kat artar ve bin turun üzerine çıkar. Aradaki fark makinenin karakterini tamamen değiştirir.
Hız arttıkça dönen kütlenin ürettiği merkezkaç kuvveti hızın karesiyle büyür. Yani devir iki katına çıktığında kuvvet iki değil dört katına yaklaşır ve küçük bir dengesizlik büyür.
Bu yüzden yıkama boyunca sessiz duran bir makine, yalnızca sıkma başladığında yürümeye başlar. Sorun makinenin gücünde değil, o güce eşlik eden dengesizliktedir.
Çamaşır Bir Yana Toplanınca Ne Olur?
Tamburun içindeki çamaşır ıslakken ağırlaşır ve birbirine yapışır. Nevresim gibi geniş parçalar sıkça bir top haline gelir, küçük parçalar da bu topun içine hapsolur.
Böyle bir yığın tamburun bir tarafında toplandığında dönen kütlenin ağırlık merkezi eksenden kayar. Her turda o taraf dışarı doğru savrulur ve makine ritmik bir sallanmaya girer.
Modern makineler bu dağılımı algılayıp devri düşürür, tamburu birkaç kez ileri geri çevirerek yükü dağıtmayı dener. Dağıtamazsa sıkmayı düşük hızda tamamlar ve çamaşır ıslak kalır.
Az Yük de En Az Çok Yük Kadar Sorunlu
Makineyi tıka basa doldurmanın dengeyi bozduğu bilinir. Buna karşılık tek bir kot pantolonu ya da iki havluyu yıkamak da benzer bir sorun yaratır.
Tek parça, tamburun içinde dağılacak bir arkadaş bulamaz. Islak haliyle bir tarafa yapışır ve tüm sıkma boyunca orada kalır. Sonuç, tek noktada yoğunlaşmış ağır bir kütledir.
Bu yüzden az sayıda ağır parça yıkanacaksa yanına birkaç hafif parça eklemek işe yarar. Amaç makineyi doldurmak değil, ağırlığın çevreye eşit yayılmasına yardım etmektir.
Ayaklar: En Çok Atlanan Ayrıntı
Makinenin dört ayağı da yere tam basmıyorsa gövde her devirde boşluğa oturup kalkar. Bu küçük boşluk, sıkma hızında ciddi bir zıplamaya dönüşür.
Kontrolü yapmak kolaydır. Makine kapalıyken üst köşelerinden çapraz biçimde bastır. Herhangi bir köşede oynama hissediyorsan o ayak yüksek ya da alçak kalmıştır.
Ayaklar ayarlandıktan sonra kilit somunlarını sıkmak gerekir. Aksi halde ayak titreşimle kendi kendine döner ve birkaç yıkama sonra ayar yeniden bozulur.
Zeminin Karakteri de Belirleyici
Beton üzerine döşenmiş seramik zemin, titreşimi soğuran sert ve düz bir yüzeydir. Makine bu zeminde titrer ama yerinde kalır.
Ahşap taban, yüksekte kurulmuş bir platform ya da eski bir döşeme titreşime eşlik eder. Zemin de makineyle birlikte salınınca hareket büyür ve makine yavaş yavaş ilerler.
Bu durumda makinenin altına yerleştirilen sert kauçuk takozlar işe yarar. Yumuşak sünger ya da halı, sanılanın aksine dengeyi bozar ve makinenin gezinmesini kolaylaştırır.
Nakliye Cıvatası Unutulduysa
Yeni makineler, taşıma sırasında tamburu sabitleyen cıvatalarla gelir. Bu cıvatalar kurulumda sökülmezse tambur yaylar üzerinde serbestçe salınamaz ve tüm titreşim doğrudan gövdeye geçer.
Bu durumda ses tokmak gibi sert olur ve makine daha ilk sıkmada yerinden oynar. Arka panelde duran cıvataların sökülüp sökülmediğine bakmak birkaç dakika alır.
Tersi durum da vardır: makine taşınırken cıvatalar takılmazsa tambur yol boyunca savrulur ve yayları yorulur. Taşıma öncesi bu parçaları geri takmak makinenin ömrünü korur.
Yaylar ve Amortisörler Yorulunca
Tambur, gövdeye üstten yaylarla asılı, alttan amortisörlerle desteklenmiştir. Bu ikili, dengesizliğin ürettiği hareketi soğurmak için vardır ve zamanla yorulur.
Amortisör görevini yitirdiğinde makine küçük bir dengesizlikte bile aşırı salınır. Belirti tanıdıktır: eskiden sorun çıkarmayan normal bir yük artık makineyi yürütmeye başlamıştır.
Bu parçalar değişebilir niteliktedir ve makinenin tamamını elden çıkarmayı gerektirmez. Ancak tanı için gövdenin açılması gerektiğinden servise bırakmak en pratik yoldur.
Sesin Karakteri Neyi Anlatır?
- Ritmik, yavaş bir sallanma genellikle çamaşırın topaklanmasına işaret eder.
- Metalik ve sert bir vuruş, gövdeye çarpan tamburu ya da unutulmuş cıvatayı düşündürür.
- Zeminden gelen boğuk bir uğultu çoğunlukla ayak ayarı ve taban esnekliğiyle ilgilidir.
- Sıkma başlamadan gelen sürtünme sesi ise rulman tarafına bakmayı gerektirir.
Sesi tarif edebilmek, sorunu daraltmanın en hızlı yoludur. Hangi devirde, ne zaman ve nasıl bir ses çıktığını not almak servisin işini de kolaylaştırır.
Gündelik Alışkanlıklarla Fark Yaratmak
Nevresim ve büyük parçaları yıkarken kapaklarını ilikleyip içine küçük parçaların girmesini engellemek, tamburda oluşan yumağı azaltır. Böylece dağılım daha eşit kalır.
Yıkama bittiğinde tamburu boşaltmadan makineyi bir sonraki programa hazırlamamak da işe yarar. Islak çamaşırın kalıbı bozulmadan durması bir sonraki devirde topaklanmayı kolaylaştırır.
Makinenin duvara ya da dolaba temas etmemesi gerekir. Birkaç santimlik boşluk, titreşimin başka bir yüzeye aktarılmasını ve sesin evin içinde yayılmasını engeller.
Yürüyen makine çoğu zaman şikâyet değil, bir bilgi taşır. Yükün nasıl dağıldığını, zeminin nasıl davrandığını ve kurulumun ne kadar dikkatli yapıldığını tek bir devirde özetler.